ابو القاسم سلطانى

122

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

ميوه‌ها در اواسط پائيز باز شده و دانه‌هاى بالدارى به اطراف پراكنده مىسازد كه موجب زياد شدن و گستردگى آن مىشود . تركيبات شيميائى : برگ ، پوست و ساقه گياه داراى سيتريك اسيد و بنزوئيك اسيد و ميوه‌ها داراى املاح پتاسيم مىباشند . موارد مصرف : از برگ و پوست درخت به صورت عصاره در انگل‌هاى روده و آمفيزم ريوى و از پوست براى التيام دادن زخم‌ها ، اولسرهاى سرطانى ، كفگيرك و از دانه در بيماريهاى پوست ، جوش و كورك استفاده درمانى به عمل مىآيد . ميوه و سرشاخه‌هاى درخت مدر بوده و در بيماريهاى كليه ، خيز عمومى انساج و پريتونيت مورد مصرف دارند . Code - 1311 قات Catha edulis Forsk درختچه‌اى است از خانواده Celastraceae داراى برگ‌هاى ضخيم ، بدون كرك ، نوك‌تيز به درازاى 11 و پهناى 5 سانتيمتر كه در قسمت انتهائى ساقه به حالت متقابل و در پائين ساقه به شكل متناوب قرار دارند ، گل زردرنگ يا سفيدرنگ ، ميوه كوچك و داراى تعدادى دانه مىباشد . منشاء اوليه آن افريقا به‌ويژه يمن مىباشد در عربستان حبشه ، الجزيره ، بمبئى ، سيلان پرورش داده مىشود و در بعضى از اين مناطق به صورت بومى درآمده است . در يمن از قرن شانزدهم ميلادى به صورت دم‌كرده از آن استفاده مىنمايند . قسمت مورد استفاده : برگ و سرشاخه‌هاى انتهائى مىباشد . تركيبات شيميائى : گياه حاوى آلكالوئيدهاى كاتين Cathine يا نورپزودوافدرين C 9 H 13 NO ، كتىنن Cathinone C 9 H 11 NO و كاتيدين Cathidine مىباشد علاوه بر آلكالوئيدها در گياه افدرين ، گلوكوزيد مانيتول ، سلاسترين Celastrin ، كولين Choline ، تانن ، املاح معدنى و ويتامين C وجود دارد . خواص درمانى : محرك سيستم اعصاب مركزى ، ضد الرژى و محرك اشتها مىباشد خاصيت زيادكنندگى اشتها مربوط به وجود كاتين يا نورپزودوافدرين Norpseudo ephedrine مىباشد كه ميزان آن در برگ حد اكثر يك